- İnsanlar toplu halde yaşarlar. Bu gereksinim insanın tabiatından doğar.
- Sosyal ilişkiler ortaya çıkar.
- Hukuk ne için gereklidir ? Cevap : Toplumsal düzeni sağlamak için.
Hukuk : Sosyal hayatta, sosyal ilişkileri sağlayan maddi yaptırımlı kurallar bütünü.
Sosyal Hayatı Düzenleyen Kurallar
Ahlak Kuralı
- Toplum tarafından konulur.
- Müeyyidesi = Manevi
- Cezası = Küçük görülme, ayıplanma
Objektif Ahlak Kuralları
Toplum tarafından konulur.
- Başkasının canına, malına, ırzına, namusuna göz dükmemek.
- Yoksul yakına yarım etmek.
- Verilmiş söze sadık kalmak.
Objektif Ahlak Kuralları
Kendi kendine koyulmuş kurallardır.
- Yalan söylememek.
- İyi insan olmak.
- Başkaları hakkında kötü hisler beslememek.
Din Kuralı
- Tanrı tarafından konulur.
- Müeyyidesi = Manevi
- Cezası = Ahirette yanma, günahkar olma
Uhrevi Din Kuralları
Tanrı ile kişi arasındadır.
- Namaz kılmak
- Oruç tutmak
Dünyevi Din Kuralları
- Hırsızlık
Görgü Kuralı
- Toplum tarafından konulur.
- Belli bir olayda nasıl davranılması gerektiğini ortaya koyar.
- Müeyyidesi = Manevi
- Cezası = Görgüsüz, vefasız, saygısız, cahil.
- Bir davette elle yemek yemek
- Yolda gördüğümü arkadaşımızı selamlamamamak
- Hasta yakınımızı ziyaret etmemek
- Bir düğüne hediye götürmemek
Hukuk Kuralı
- Devlet tarafından konulur.
- Müeyyidesi = Maddi
- Cezası = Para, hapis, meslekten men, adli para, disiplin, askeri
Hukukun Diğer Sosyal Kurallar ile İlişkisi
Nafaka Yükümü
Herkes yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoy ve altsoyuna ve kardeşlerine bakmakla yükümlüdür. nafaka alacaklısı yargı organına başvurarak nafaka yükümlüsündeki alacağını ister. Mahkeme kararına rağmen nafaka yükümlüsü ödemezse maddi yaptırım olan cebri icraya başvurulur. Bu örnek olay ahlak kuralının hukuk kuralına dönüşmüş halidir.
Selamlamamak
Yolda gördüğümüz arkadaşımızı selamlamamak görgü kuralı ihlalidir ve yaptırımı manevidir. Fakat alt rütbedeki bir er, üst retbedeki bi rkomutanı selamlamazsa bunun yaptırımı maddi yaptırım olan askeri cezadır. Bu örnek olay gördü kuralının hukuk kuralına dönüşmüş halidir.
